Nông thôn 365 OCOP - Mỗi làng một sản phẩm

Sản phẩm OCOP: Khoai Deo Hải Ninh

  • Cơ sở sản xuất: Xã Hải Ninh, huyện Quảng Ninh, tỉnh Quảng Bình
  • Địa chỉ kinh doanh: Hệ thống chợ, siêu thị trên toàn quốc
  • Câu chuyện sản phẩm: Từ trồng khoai để chống đói đến tạo ra một sản phẩm uy tín trên thị trường toàn quốc, 2 lần được vinh danh, Khoai deo Hải Ninh không còn là một sản phẩm thông thường, đó là nghị lực, là cái tình của người Quảng Bình nói chung, Hải Ninh nói riêng trong cuộc sống.
  • Tóm tắt sản phẩm: Khoai từ vùng cát trắng thu hoạch về, để nguyên củ dàn ra sân phơi nắng trong hai ngày liền, chỉ phơi khi có gió nam để làm cho vỏ củ săn lại. Sau đó, vun khoai thành đống lấy chăn, chiếu ủ lại. Xong công đoạn phơi là đưa khoai vào nhà ủ thêm khoảng 10 ngày để củ khoai chuyển tinh bột thành đường. Tiếp theo là đến công đoạn luộc. Luộc khoai phải đổ đầy nước, tức là nước phải xăm xắp với củ khoai trên cùng. Dậy vung lại và đun 2-3 tiếng đồng hồ. Dỡ vung thấy khoai chín mềm là đổ ra cho ráo nước. Khoai được bóc vỏ và thực hiện trải lát mỏng theo chiều dọc củ khoai và đưa ra phơi nắng.  Cái nắng đầu mùa ở trên vùng cát chẳng biết có điều gì đặc biệt mà làm khoai lang luộc kết tinh đường mật thành món khoai deo đến mê mẩn lòng người. Mỗi mẻ khoai phơi chừng 3-4 ngày nắng, khi lát khoai dẻo quẹo, cầm vào có cảm giác như mật ngọt ngấm vào tay. Sau đó, khoai deo được phân loại để đóng bao sản phẩm để đưa đến tận tay người dùng.

Khoai deo Hải Ninh – từng bước khẳng định sản phẩm làng nghề 

Bao đời nay, từ tháng 2 đến tháng 6 hàng năm, người dân xã Hải Ninh, huyện Quảng Ninh lại vào vụ chế biến khoai deo. Là một vùng dễ trồng khoai củ, từ xưa người dân Hải Ninh đã làm khoai deo như một phương thức dự trữ lương thực. Đến nay, khoai deo đã được biết đến như một món quà quê giàu hương vị cho những người con Quảng Bình xa xứ và du khách thập phương.

Với gần 60 ha sản xuất khoai lang, người dân Hải Ninh đã sử dụng toàn bộ lượng củ thu hoạch được để chế biến khoai deo. Từ năm 2006, các Chi hội Phụ nữ trong xã tự thành lập Tổ hợp tác chế biến khoai deo để hỗ trợ nhau trong sản xuất và tiêu thụ. Đến năm 2009 đã phát triển thành Hợp tác xã (HTX) Sản xuất và chế biến khoai deo Hải Ninh. Sản phẩm khoai deo được nhiều nơi biết đến và trở thành một trong những đặc sản của đất Quảng Bình. Đặc biệt, ngày 16/12/2015, UBND tỉnh đã ban hành Quyết định công nhận “Làng nghề chế biến khoai deo Hải Ninh”. Với sự công nhận này và việc kiện toàn lại hoạt động HTX theo Luật HTX mới đã trở thành bước ngoặt quan trọng để HTX Sản xuất và chế biến khoai deo Hải Ninh có hướng phát triển phù hợp, từng bước nỗ lực khẳng định sản phẩm, phát triển thương hiệu làng nghề.

Bà Hoàng Thị Liễu, Giám đốc HTX Sản xuất và chế biến khoai deo Hải Ninh cho biết: “Từ khi thành lập đến nay, HTX luôn cố gắng để tạo ra được sản phẩm chất lượng, mang hương vị riêng của địa phương. Khoảng 3-4kg khoai củ mới chế biến được 01kg khoai deo, bán được khoảng 70-100 nghìn đồng, tùy thuộc vào việc bán tại chỗ hay đem đi nhập ở thành phố. Các thành viên trong HTX có thu nhập ổn định từ 2-3 triệu đồng/người/tháng. Nhất là sau khi chuyển đổi HTX thành công, Ban Giám đốc HTX sẽ nỗ lực hơn nữa trong tìm kiếm nguồn tiêu thụ ổn định, động viên xã viên tích cực sản xuất để nâng cao chất lượng, khẳng định sản phẩm làng nghề..”.

Ở xã Hải Ninh có 05 thôn và đều làm khoai deo. Ngoài hoạt động sản xuất tập trung của HTX, nhiều hộ gia đình ở Hải Ninh đã tiến hành sản xuất nhỏ lẻ để tăng thêm nguồn thu nhập cho gia đình. HTX có 15 lao động. Mức thu nhập bình quân đạt trên 6 triệu đồng/người/tháng. Ngoài lao động trong HTX, toàn xã Hải Ninh có khoảng 250 hộ dân làm dịch vụ này. Mỗi năm, trung bình HTX Sản xuất và chế biến khoai deo Hải Ninh sản xuất trên 40 tấn khoai deo, đem lại tổng thu nhập trên 2,5 tỷ đồng.

Theo thời vụ, khoai lang được trồng từ tháng 10 năm trước và thu hoạch vào khoảng tháng 4 năm sau với quy trình sản xuất được dựa theo kinh nghiệm truyền thống. Về các công đoạn quan trọng trong chế biến khoai deo, bà Phạm Thị Hường, thôn Tân Định chia sẻ các bí quyết của người làm khoai deo ở địa phương, đó là: Muốn khoai deo được ngon và ngọt thì phải tìm và trồng giống khoai đỏ, vì đây là giống khoai thích ứng và phát triển tốt nhất ở vùng cát nóng. Khoai phải trồng và lấy củ từ khoảng tháng 2 đến tháng 5 âm lịch. Củ khoai khi mới thu hoạch về không được xắt lát ngay mà phải phơi 3 nắng để cho vỏ khoai săn lại. Việc phơi cũng phải đúng cách, mỗi ngày chỉ phơi chừng 01 tiếng (tùy theo thời tiết), giữa các lần phơi đều phải lấy chăn ủ lại. Sau đó đem củ khoai ủ kín trong vòng khoảng 10 ngày rồi đem luộc trong thời gian 2-3 giờ liên tiếp đó cắt lát dọc theo hướng củ và đem phơi. Quá trình phơi phải từ 7-10 ngày trong nắng to thì được. Các công đoạn trên đạt tiêu chuẩn thì lát khoai deo thành phẩm nhìn vào thấy trong vắt, dẻo quẹo, mang đến cho người thưởng thức cảm nhận được vị ngọt của mật khoai.

Bằng kinh nghiệm nhiều năm sản xuất khoai deo, người dân Hải Ninh có phương pháp chế biến khoai deo khá độc đáo, chất lượng. Sản phẩm là những lát khoai mềm dẻo, khô mà không cứng và rất ngọt. Đặc sản khoai deo Hải Ninh được thị trường ưa chuộng, khẳng định được thương hiệu và chỗ đứng trên thị trường, góp phần quan trọng giúp người dân Hải Ninh từng bước thoát nghèo. Để phát triển thương hiệu, hàng năm, xã luôn khuyến khích nhân dân trồng khoai lang, chế biến khoai deo đảm bảo chất lượng, nâng tổng sản lượng khoai deo thành phẩm.

Chị Nguyễn Thị Nhâm, Chủ tịch Hội LHPN xã Hải Ninh khẳng định: Nhờ chế biến khoai deo mà phần lớn hội viên phụ nữ có thêm công ăn việc làm trong thời gian nhàn rỗi hay mùa biển động. Sản xuất khoai deo cũng góp phần mang lại thu nhập khá cho gia đình hội viên…

Thị trường khoai deo Hải Ninh hiện tại phát triển rộng khắp ở các tỉnh trong Nam, ngoài Bắc. Trong tỉnh, khoai deo đã trở thành sản phẩm không thể thiếu ở sân bay Đồng Hới, các siêu thị, cửa hàng bán lẻ và chợ lớn, nhỏ.

Để khoai deo trở thành sản phẩm làng nghề truyền thống là cả một quá trình nỗ lực của người dân Hải Ninh. Giờ đây, khoai deo đã có tên trong danh mục những đặc sản Quảng Bình được nhiều người lựa chọn. Và để sản phẩm này khẳng định được chất lượng một cách bền vững, người dân Hải Ninh càng chú trọng đến kỹ thuật chế biến, quan tâm hàng đầu vấn đề an toàn vệ sinh thực phẩm, phát triển quy mô sản xuất, góp phần tạo thêm việc làm và thu nhập cho người dân nơi đây.

(Nguồn: ocop.gov.vn và Đài TT-TH Quảng Ninh)


Liên quan bài

Lý do 5 hộ dân ở Kon Tum viết đơn xin thoát nghèo

Danh Tình

Bất ngờ với những sáng chế của ‘nhà khoa học’ chỉ học hết lớp 8

Nguyễn Hưng

Xây dựng nông thôn mới tỉnh Ninh Bình: Ý Đảng – Lòng dân

Nguyễn Hưng

Để lại một bình Luận